بارزان محەمەد رەشید
ئەگەر سەیرێكی مێژووە رەش و تاڵەكەی ئێراقی عەرەبی بكەین لە پاش دروستبوونی كۆماری و خراپی مامەڵە كردن لەگەڵ گەورەترین و سەربەرزترین نەتەوە كە كوردە ئەوا خالێكی زەق بەرچاوە ئەویش رژێمە یەك لە دوای یەكەكان كە لەوپەری بێ ویژدانی و نارەوا بووینە دەرهەق بە میللەتی كورد كە هەردەم هەوڵی نەهێشتن و سرینەوەی نەخشەی پیرۆزی كوردستانیانداوە هەموو رێگایەكیان گرتۆتەبەر، بەڵام سەركەوتوو نەبوونە
 مێژووە رەش و چڵكنەكەی ئێراقی عەرەبی وەلانێین و سەیری ئەمرۆی ئێراق بكەین بۆ دووبارە درك بەو خاڵە زەقە دەكەین كە دوژمنان دەیگرنە بەر، بەڵام ئەم جارەیان بەرێگاو شێوازێكی تری سەردەمیانە كە راگەیاندن  قەڵەم یانی زمانی نوسین و ووروژاندنی نێو ناخیان
سەیری مێژووی كوردیش دەكەم كە بێگومان مێژووی كورد، یەكێكە لە كارەساتنامە گەورەكانی رۆژهەڵات و هەرچی رژێمی سەرئەم زەمینە هەیە، كەم و زۆر، راستەوخۆ بەشداریان لەم كارەساتنامەیەدا كردووە، كە كورد كاتێ ویستبێتی بێتە مەیدانی سیاسی بە زمانێكی سەردەمیانەی دیموكراتیەت مامەڵە بكات، كەچی خێرا پیلانێكی چەند لایەنەی بۆ رێكخراوە كە بوونەتە بەربەست لەبەردەمیدا، بەڵام بەوەی باشە كە كۆڵی نەداوە و هەوڵیداوە ماقوڵیانە مامەڵە لەگەڵ رووداوو پێشهاتە نەخوازراوەكان بكات، بۆیە دەبێت رژێمەكان پەند وەرگرن لە سەركردە دیكتاتۆرەكانی پێش خۆیان
ئەگەر نوری مالیكی بە نموونە بێنینەوە ئەوا پاش روخانی رژێمی بەعسی لەناوچوو خۆی هەڵبژارد بۆ پۆستی سەرۆك وەزیران بە یارمەتی كورد ئەم پۆستەی دەستەبەر كرد كە بانگەوازی دیموكراتی دەكرد، بەڵام گورگێك بوو لە پێستی مەڕ ئەگەر پرسیار لە نووسەر بكەن و بڵێن ئەنجامی مالیكی چی لێدێتەوە؟ ئەوا من بەبێ دوودڵی دەڵێم سەیری ئەنجامەكەی سەددامی دیكتاتۆر بكەن لەوێوە نیشانی داوین
 چونكە ئێراق بەرەو دیكتاتۆریەت و تاك رەوی و نەهامەتی و شەروشۆر دەبات. مافی رەوای میللەتی كوردی قۆرخ كردووە و بە نارەوای دەزانێت كە كار بە دەستور بكات ئەوەش دژی ناوەرۆكی ئەو دەستورەیە كە رای گشتی لەسەرە بۆیە بە گومانە ئیفلیجەكەی خۆی جێ پێی خۆی قایم كردووە و بە هەموو شێوەو شێوازێك بەربۆتە گیانی كورد و پاكانە بۆ كارە نارەواو درندانەكەی دێنێتەوە لەسەر راگەیاندنەكان كە خۆی بە فریشتەی موقەرەبین نیشان دەدات
دەبێت مالیكی سەیرێكی رابردوو بكات كە رژێمە یەك لەدوای یەكەكان چۆن مامەڵەیان لەگەڵ كورد كرد ئەنجامەكەیان بە كوێ گەیشت. كورد نەما وەیان لاواز بوو؟ نەخێر كورد قەڵای پۆڵایینە، وەك و ئاسنی ناو كورەیە كە هەرچەند بیكوتی زیاتر پان و گەورەتر دەبێت، بەڵام هەرگیز ناشكێت
كەوابێ ئەو دژایەتیە بۆ لە پێناو چی؟ ئەگەر رووی راستی مالیكی وەسف بكەین ئەوا بێگومان فشار و سانسۆری وڵاتە دراوسێكانی لەسەرە كە چۆن مامەڵە لەگەڵ كورد بكات بە ماناو واتایەكی تر بۆی بچین مالیكی پێشڕەوی باڵی كەمێك لە شیعەكان و حزبی دەعوە دەكات، بەكاریان دێنێت بۆ لێدانی كورد، دەربارەی ئایدۆلۆژیای مالیكی كتومت پەیرەو و پرۆگرامەكەی بەعس جێبەجێ دەكات، ئەگەر بە زمانی سەردەم باس لەم كارو رەفتارانەی مالیكی بكەین، ناوی دەنێم گەندەڵی ئەگەر باس لە شەش ساڵی رابردووی وەرگرتنی پۆستی سەرۆك وەزیران بكەم ئەوا گەندەڵترین كابینەیە لە حكوومەتی نوێی ئێراق لەبەر ئەوەی كەسە نزیكەكانی خۆی چاندووە لە پۆستە حەساسەكانی دەوڵەت یانی دەسەڵاتێكی فراوانی پێ بەخشیوون بەرامبەری ئەوەی كە جێ پێی خۆی جێگیرتر بكات، پێدانی پارە و زەوی ئیمتیازات بە سەرۆك عەشیرەتەكان .. زۆر گەندەڵی تر كە لەم مینبەرە پیرۆزە ناتوانرێت هەمووی باس بكرێت بەڵام كە باس دێتە سەر مافی ڕەوای میللەتی كورد ئەوا هێڵی سورە داواكاری ئێمەی كورد لە چوارچێوەی دەستورێكە كە بە ڕاو دەنگی گشتی بریاری لەسەر دراوە، زوو یان درەنگ دەبێت كار بە دەستور بكرێت، مافی میللەتێكی ستەملێكراو بێتە بواری جێبەجێكردن بەتایبەتی ماددەی 140 كە ویست و خەونی پەنجا ملیۆن كوردە، لە ڕوانگە و تێگەیشتنی خۆمەوە مالیكی تەنها پیاو خراپیەكەی بۆ دەمێنێتەوە بەیانی كەسێكی تر لەسەر ئەم كورسیەی ئەو دادەنیشێت و بە ئیجباری دەبێت كاری پێبكات
سەركردایەتی كورد لە ئێراق زۆر ڕێگاو شوێنی دیبلۆماسی و زمانی ئاشتی و برایەتی گرتە بەر بۆ گفتوگۆكردن و بنبركردنی كێشەی نێوان هەرێم و حكومەتەكەی مالیكی، بەڵام بێ هوودە بوو، چونكە ئەوان هەر سور بوون لەسەر پێشێلكردن و بەڕەوا نەزانینی مافەكانمان بەوەش نەوەستا لەسەر راگەیاندنەكان هێرشێكی نارەوای كردە سەر سەرۆكایەتی هەرێم و ناوزراندنی سەركردایەتی كورد و ناشیرین كردنی لەبەرچاوی خەڵك بەڵام خۆشبەختانە پیلانەكەی فەشەلی هێنا، بە زیرەكی و مامەڵەی حەكیمانەی سەرۆك بارزانی ڕێگای یاسایی دیبلۆماسیانەی گرتە بەر بە پەنابردن بۆ شەرعیەتی پەرلەمان و پرۆژە پێشكەشكرا كە كاتی ئەوە هاتووە متمانەی لێ بسەنرێتەوە بە كۆی دەنگ واژوو كۆكرایەوە ئێستاش لە بواری جێبەجێ كردنە
لێرەوە دەبێت دەسەڵاتداران لەبەغد ئەو راستییە بزانن كورد بەهیچ شێوەیەك مساوەمە لەسەر مافە رەواكانی ناكات و دڵنیابن لەوەی كە ناسنامەی نەتەوەییمان نادۆرێنین هەروەك و چۆن تاك و ئێستا نەماندۆراندووە، هەر كوردێكیش بەرگری لێبكات ئەوا دڵنیابێت لەوەی كە بەر سزا و نەفەرتی گەل دەكەوێت